अनंतराम बर्छिहा छत्तीसगढ़ के महान स्वतंत्रता सेनानी व समाज सुधारक रहे। जानिए उनका जीवन, संघर्ष और योगदान | Biography & History
- सुराजी वीर अनंतराम बर्छिहा – Chhattisgarh Freedom Fighter & Social Reformer
- सत्य, स्वराज अउ समाज सुधार के पथिक – Anantaram Barchiha
सत् मारग म कदम बढ़ाके, देश-धरम बर करीन हें काम।
वीर सुराजी वो हमर गरब आय, नांव जेकर हे अनंतराम।।
भारत के स्वतंत्रता संग्राम (Indian Freedom Struggle) म छत्तीसगढ़ (Chhattisgarh) के अनेक सपूत मन अपन जीवन देश के सेवा म समर्पित कर डारिस। इही सपूत मन म एक चमकदार नांव आय अनंतराम बर्छिहा (Anantaram Barchiha) – जेन सिरिफ स्वतंत्रता सेनानी (Freedom Fighter) भर नइ, बलुक समाज सुधारक (Social Reformer), व्यापारी (Entrepreneur) अउ अद्भुत संगठनकर्ता (Organizer) घलोक रिहिन।
जन्म अउ प्रारंभिक जीवन (Birth & Early Life)
अनंतराम बर्छिहा जी के जनम 28 अगस्त 1890 म रायपुर (Raipur) ले करीब 24 किमी दूरिहा बसे ऐतिहासिक ग्राम चंदखुरी (Chandkhuri) म होइस। ये गांव दुनिया भर म 'माता कौशल्या मंदिर' खातिर विख्यात हे।
- जनम : 28 अगस्त 1890
- पिता : हिंछाराम बर्छिहा
- माता : यशोदा बाई
- बचपन के नांव : नंदा
- स्वर्गवास: 22 अगस्त 1952
बचपन ले घर के आर्थिक स्थिति कमजोर रिहिसे। चौथी कक्षा के बाद पढ़ाई छोड़के खेती-किसानी (Agriculture) अउ दुकानदारी (Business) म जुटगे। मेहनत अउ ईमानदारी के बदौलत वो अपन पहचान सफल व्यापारी के रूप म बना डारिस।
गांधीजी से प्रेरणा (Inspiration from Mahatma Gandhi)
सन 1920 म जब Mahatma Gandhi रायपुर आइन, तब बर्छिहा जी अपन जीवन ल पूरा बदल डारिन। गांधी जी के वाणी ले प्रभावित होके वहू राष्ट्रीय आंदोलन (National Movement) म कूद गिस।
- 1923 म Nagpur Flag Satyagraha म भाग लेके जेल यात्रा करिस।
- 1930 म असहयोग आंदोलन (Non-Cooperation Movement) म सक्रिय भूमिका निभाइन।
- कई बेरा जेल यात्रा, यातना अउ जुर्माना झेले के बावजूद हार नइ मानिन।
स्वतंत्रता संग्राम म योगदान (Contribution in Freedom Struggle)
- विदेशी सामान (Foreign Goods) के बहिष्कार करिन।
- गाँव-गाँव म खादी (Khadi) अउ ग्रामोद्योग (Village Industry) के प्रचार करिन।
- असहयोग आंदोलन (Civil Disobedience) के केंद्र बने चंदखुरी गाम।
- जेल म भयंकर यातनाएं – चक्की पीसना, तेल पेरना, नग्न अवस्था म रहना – सहिन, फेर खादी वस्त्र नइ छोड़िन।
सामाजिक सुधारक रूप (Role as Social Reformer)
अनंतराम जी केवल Freedom Fighter नइ, बल्कि Social Reformer of Chhattisgarh घलोक रिहिन।
- छुआछूत उन्मूलन (Eradication of Untouchability): अपन घर के कुआं सबके लिए खोल डारिन।
- नाई अउ धोबी के बहिष्कार के खिलाफ खुद सेवा करे लगिन।
- मंदिर सबके लिए खुलवाइन।
- बेटी के विवाह 'दहेज मुक्त (Dowry Free)' अउ 'खादी परिधान' म कराके नया आदर्श स्थापित करिन।
- समाज के ठेकेदार मनके विरोध झेलना परिस, फेर संकल्प नइ टूटिस।
राजनीतिक जीवन (Political Journey)
- तहसील कांग्रेस के अध्यक्ष
- 1937 म विधायक (MLA) निर्वाचित
- छत्तीसगढ़ महतारी के बेटा बने के नाते अपन जिनगी ल देश-समाज के सेवा म समर्पित कर डारिन।
अंतिम समय और विरासत (Legacy)
22 अगस्त 1952 म अनंतराम बर्छिहा जी के देहावसान होइस। आज वोकर नाम छत्तीसगढ़ म 'वीर सुराजी' (Veer Suraji) के रूप म गूंजत हे।
अनंतराम बर्छिहा (Anantaram Barchiha) ह केवल एक स्वतंत्रता सेनानी नइ रिहिन, बलुक छत्तीसगढ़ के समाज म Equality, Social Justice, Self-Respect Movement के परचम लहराइन। वोकर जीवन ल पढ़के हमन ये सीखथन – 'सच्चा देशभक्ति सिरिफ विदेशी शासन से लड़ना नइ, बल्कि समाज के बुराई ल मिटाना घलोक आय।'
![]() |
| Anantaram Barchiha |
- Anantaram Barchiha Biography in Hindi
- Anantaram Barchiha Freedom Fighter
- Chhattisgarh Freedom Fighters
- Suraji Veer Anantaram Barchiha
- Social Reformer of Chhattisgarh
- Chhattisgarh History & Independence Movement
- Khadi Movement in Chhattisgarh
- Chandkhuri Kaushalya Temple History
- Independence Movement in Raipur



सबो पाठक ल जोहार..,
हमर बेवसाइट म ठेठ छत्तीसगढ़ी के बजाए रइपुरिहा भासा के उपयोग करे हाबन, जेकर ल आन मन तको हमर भाखा ल आसानी ले समझ सके...
छत्तीसगढ़ी म समाचार परोसे के ये उदीम कइसे लागिस, अपन बिचार जरूर लिखव।
महतारी भाखा के सम्मान म- पढ़बो, लिखबो, बोलबो अउ बगराबोन छत्तीसगढ़ी।